Kolorektal kanser ne demektir?

Advertisement

Kolorektal kanser ne demektir?
Kolorektal kanser ne demektir? Kolon ya da rektumdan köken alan kanserlere kolorektal kanser adı verilir. Bu kanserler köken aldıkları bölgeye göre doğrudan kolon kanseri ya da rektum kanseri olarak da isimlendirilebilirlerse de, bir çok ortak özelliğe sahip olmaları nedeniyle genel olarak ortak bir grup içinde kabul edilirler.
KOLON ve REKTUM KANSERİ
 
Genel Bilgi
 
Amerika Birleşik Devletleri’nde Mart ayı kolon ve rektum kanseri konusunda halkı bilgilendirme ayı olarak ilan edilmiş olup, her yıl bu konuda halkı aydınlatıcı çalışmalar yapılmaktadır. Kalın bağırsak kolon olarak, kalın bağırsağın son 15 cm.lik bölümü ise rektum olarak adlandırılmaktadır. Kolon ve rektum kanseri, erkek ve kadınlar arasında kansere bağlı ölümlerin sebepleri arasında üst sırada yer almaktadır ve her iki cinste eşit sıklıkta görülmektedir. Bütün toplum göz önüne alınırsa, hayat boyu bir insanda bu kanserin gelişme riski % 5’tir. Eğer ailesinde bu tür bir kanser varsa oran % 10-15’ e çıkmaktadır. Bu hastalık hiçbir belirti vermeden gelişebileceği gibi aşağıdaki belirtilerden bir ya da daha fazlası görülebilir.
 
Genellikle görülen KOLON ve REKTUM KANSERİ belirtiler şunlardır:
 
  • Kanlı büyük abdest yapma
  • Dışkılama alışkanlığında değişiklik
  • Normalden daha ince dışkılama
  • Genel mide şikayetleri ( karında şişkinlik, gaz ağrısı)
  • Kusma
  • İshal, kabızlık veya tuvalet sonrası bağırsakların tam boşalmadığı hissi
  • Sebepsiz kilo kaybı
  • Devamlı yorgunluk

Kolorektal kanser erken safhada tespit edilirse tedavi edilebilmektedir. Kolorektal kanser gelişme riski yaşla birlikte artmaktadır. 50 yaş üzerindeki tüm erkek ve kadınlar kolorektal kanser gelişimi yönünden risk altındadır ve kontrol edilmelidirler. 50 yaş altındakilerde eğer ailelerinde iltihabi barsak hastalığı, bağırsakta polip veya tümör, yumurtalık, rahim, mide ya da meme kanseri varsa daha yüksek oranda risk altındadır ve mutlaka kontrol edilmelidirler.

 
KOLON ve REKTUM KANSERİ Teşhis
 
Günümüzde en sık kullanılan testler dışkıda gizli kan bakılması, rektoskopi  ve kolonoskopidir. Kolon ve rektum kanserini tespit etmede kullanılan en basit ve yaygın test, dışkıda gizli kan araştırılmasıdır. Uzun yıllardan beri yapılmakta olan basit ve ucuz bir testtir. Ancak test anında kanser ya da polibin kanıyor olması gerekir. Kanserin % 50’si ve polibin % 10’u bu testle tespit edilecek kadar kanar. Bu nedenle kesin teşhis koyabilmek için bu testle birlikte rektoskopi yapılması önerilmektedir. Son yıllarda dışkıda tümör belirteçleri bakılarak daha yüksek oranda kanser tespit edilmeye başlamıştır.
 
Rektoskopi ve kolonoskopi kalın bağırsağı endoskopik olarak gözle incelemeye yarar. Rektoskopi ile kalın bağırsağın son kısımları incelenirken, kolonoskopi ile yaklaşık 1,5 metre uzunluğundaki kalın bağırsağın hepsi incelenir. Hastaya bir zararı yoktur. Bu işlem sırasında polip denilen kanser öncüsü saptanacak olursa biyopsi yapılır ya da tümüyle çıkarılarak patolojik incelemesi yapılır. Patoloji sonucuna göre hastanın tedavisi yapılır.
 
KOLON ve REKTUM KANSERİ Tedavi
 
Kolon ve rektum kanseri tedavisi, hastalığın evresine göre yapılır. Bağırsak duvarındaki yaygınlık derecesi ve bağırsak dışındaki bir organda tutulma olup olmadığını saptamak için ultrasonografi, tomografi veya manyetik rezonans görüntüleme tetkiklerinden faydalanılır. Kolon kanseri eğer karaciğer, akciğer gibi başka bir organda yayılma yoksa ameliyat edilerek hastalıklı bağırsak çıkarılır. Kalın bağırsak tekrar birleştirilir veya karın duvarına bağlanır. Buna ostomi (ileostomi veya kolostomi) denir. Bu durum geçici veya kalıcı olabilir. Geçici olarak ostomi açılmışsa 3-6 ay içinde kapatılır. Patoloji sonucuna göre hastaya ek tedaviler verilebilir. Kolon kanserinde ek olarak kemoterapi (ilaç tedavisi), rektum kanserinde ise kolon kanserinden farklı olarak kemoterapi ile beraber radyoterapi (ışın tedavisi) uygulanır. Son zamanlarda radyoterapi ameliyattan önce verilmeye başlanmıştır. Böylece tümör küçülmesi sağlanarak ameliyattan daha iyi sonuçlar alınmaktadır.
 
Eğer bağırsak dışında bir organda tutulma varsa hastalık Evre 4 olarak adlandırılır ve tedaviye kemoterapi ile başlanır. Hastanın kemoterapiye verdiği cevaba göre ameliyat planlanır. Bağırsak ile birlikte tutulan organ veya organlar çıkarılır, daha sonra kemoterapiye devam edilir.  
 
KOLON ve REKTUM KANSERİ Takip
 
Ameliyattan sonra hastalar ilk iki yıl 3 ayda bir kontrol edilirler. Kanda CEA (karsinoembiryonik antijen) düzeyi, akciğer grafisi ve karın ultrasonografisi çekilir. Birinci yılın sonunda ek olarak kolonoskopi ile bakılır. İki yıldan sonra 6 ayda bir, daha sonra yılda bir defa kontrol edilir. Kanda CEA düzeyinin yükselmesi hastalığın nüks ettiği anlamına gelir ve PET tomografisi ile bütün vücut taraması yapılır. Duruma göre tedavi planlanır.
 
Doç.Dr.Gürel Neşşar
 
Gastroenteroloji Cerrahisi Uzmanı

Bilgiler tamamen derlemedir. Hiçbir şekilde doğruluğunu garanti etmemekteyiz. Bilgileri doğrulamak için mutlaka ama mutlaka Doktora danışınız.

Blog Tarihi: Eylül 14, 2019 - 04:18